ระเบียบปฏิบัติการแสดงความเคารพพระสงฆ์ |
การลุกขึ้นยืนรับพระสงฆ์
๑. ถ้านั่งเก้าอี้อยู่หากพระสงฆ์เดินมานิยมลุกขึ้นยืนรับ เมื่อท่านเดินผ่านมาตรงหน้า นิยมน้อมตัวลงยกมือไหว้
เมื่อท่านนั่งเรียบร้อยแล้วจึงนั่งลงตามเดิม
๒. ถ้าคฤหัสถ์ (อุบาสก-อุบาสิกา) นั่งกับพื้น ไม่นิยมลุกขึ้นยืนรับเมื่อท่านเดินผ่านมาเฉพาะหน้า
นิยมยกมือไหว้หรือกราบตามความเหมาะสมแก่สถานที่นั้น
การให้ที่นั่งแก่พระสงฆ์
- นิยมจัดอาสนะสงฆ์หรือเก้าอี้ไว้ต่างหากจากฆราวาส หรืออุบาสก-อุบาสิกา
- ถ้าสถานที่ชุมชนนั้นจัดให้นั่งเก้าอี้ที่ไม่ได้จัดเตรียมไว้เฉพาะพระสงฆ์ หากท่านมาต้องลุกหลีกไป ให้โอกาสแก่พระสงฆ์นั่งเก้าอี้แถวหน้า
- หากชายจำเป็นต้องนั่งแถวเดียวกับพระสงฆ์ นิยมนั่งด้านซ้ายของพระสงฆ์
- สตรีเพศ (อุบาสิกา) ไม่นิยมนั่งแถวเดียวกันหรืออาสนะยาวเดียวกัน เว้นแต่กรณีจำเป็น ต้องมีบุรุษคั่นอยู่
|
|
การตามส่งพระสงฆ์
- ถ้านั่งเก้าอี้ นิยมลุกขึ้นยืนส่งท่าน เมื่อท่านเดินผ่านมาถึงเฉพาะหน้า นิยมน้อมตัวลงยกมือไหว้
- ถ้านั่งกับพื้น นิยมไม่ต้องยืนส่ง เมื่อท่านเดินผ่านมาถึงเฉพาะหน้านิยมกราบหรือยกมือไหว้ตามควรแก่กรณี
- เจ้าภาพหรือประธานพิธี ต้องตามไปส่งท่านจนพ้นบริเวณงานหรือจนกว่าท่านจะขึ้นรถพ้นออกไปจากบริเวณงานแล้ว ก่อนที่ท่านจะจากไปนิยมน้อมตัวลงไหว้
|
เมื่อพระสงฆ์เดินตามหลังมา
๑. หลีกทางชิดข้างทางด้านซ้ายมือของพระสงฆ์
๒.
ยืนตรง มือทั้งสองต้องประสานกันไว้ข้างหน้า หันหน้ามามองท่าน
๓.
เมื่อพระสงฆ์เดินมาถึงเฉพาะหน้า นิยมน้อมตัวลงยกมือไหว้
๔.
ถ้าท่านพูดด้วยนิยมประนมมือพูดกับท่าน ถ้าไม่พูดด้วยก็อยู่ในท่าปกติ
วิธีเดินตามหลังพระสงฆ์
- เดินตามไปเบื้องหลัง โดยให้เยื้องไปทางซ้ายของท่านระยะห่างจากท่าน ๒-๓ ก้าว
- กิริยาเดินตามหลัง ต้องสำรวมเรียบร้อย
- นิยมไม่แสดงความเคารพผู้อื่นขณะเดินตามหลังท่าน
- นิยมไม่พูดคุยทักทายปราศัยกับผู้อื่น
|
ระเบียบการใช้คำพูดกับพระสงฆ์ |
|
|
คำพูดกับ |
แทนตัวท่าน |
ชาย |
หญิง
|
คำแทนตัวผู้พูด |
คำรับ |
คำแทนตัวผู้พูด |
คำรับ |
๑. |
สมเด็จพระสังฆราช |
ฝ่าพระบาท
หรือฝ่าบาท |
เกล้ากระหม่อม
หรือกระหม่อม |
พ่ะย่ะค่ะ |
กระหม่อมฉัน
หรือหม่อมฉัน |
เพคะ |
๒. |
สมเด็จพระราชาคณะและ
พระราชาคณะชั้นราชขึ้นไป
(จะมีคำว่า ราช, เทพ, ธรรม, หรหมหรือสมเด็จนำหน้าเป็น
เครื่องสังเกตง่าย ๆ) |
พระเดชพระคุณ
หรือใต้เท้า |
เกล้าหรือ
เกล้ากระผม |
ครับกระผม
หรือ
ขอรับกระผม
หรือครับผม |
ดิฉัน
หรือ
อิฉัน |
เจ้าค่ะ |
๓. |
- พระราชาคณะชั้น
สามัญลงมา
- พระราชาคณะ
- พระครูสัญญาบัตรและ
พระครูฐานานุกรม
- พระเปรียญ
- พระอันดับธรรมดา
- พระผู้เฒ่า
- พระสงฆ์ผู้เป็นญาติ |
ท่านเจ้าคุณหรือท่าน
ท่านพระครูหรือท่าน
ท่านมหาหรือท่าน
พระคุณเจ้าหรือท่าน
หลวงพ่อหรือหลวงปู่
ใช้ตามฐานะเดิมที่เป็น
เช่น หลวงลุง หลวงอา
หลวงน้า หลวงพี่ ฯลฯ |
กระผม
หรือ
ผม |
ครับ |
ดิฉัน
หรือ
อิฉัน |
เจ้าค่ะ
หรือ
ค่ะ |
๔. |
คำพูดกับพระธรรมทั่วไป
ไม่รู้จักไม่ทราบสมณศักดิ์
ควรใช้คำพูดกลาง ๆ |
พระคุณเจ้าหรือท่าน |
กระผมหรือผม |
ครับ |
ดิฉัน
หรือ
อิฉัน |
เจ้าค่ะ
หรือ
ค่ะ |
|
|
