บทความระเบียบปฏิบัติของชาวพุทธ : ​​​​​​​ฐานะของพระสงฆ์

​​​​​​​ฐานะของพระสงฆ์

วันที่ 02 พค. พ.ศ.2561

ระเบียบปฏิบัติการรักษามารยาทในสังคม
ระเบียบปฏิบัติการไปหาพระสงฆ์ที่วัด

ฐานะของพระสงฆ์


พระรัตนตรัย , พุทธศาสนิกชน , ระเบียบปฏิบัติของชาวพุทธ , วัฒนธรรมชาวพุทธ , ชาวพุทธ , ประเพณีชาวพุทธ , culture , ระเบียบปฏิบัติการรักษามารยาทในสังคม , ที่บูชาพระรัตนตรัย , หิ้งพระ , ที่บูชาพระ , ห้องพระ , พระพุทธเจ้า , พระสงฆ์ , พระธรรม , Buddhist practice , ระเบียบปฏิบัติการไปหาพระสงฆ์ที่วัด , สมาธิ , Meditation , พระสงฆ์ ,  ทำบุญ , ฐานะของพระสงฆ์

         พระภิกษุสงฆ์นั้น ดำรงอยู่ในฐานะเป็นปูชนียบุคคลที่พุทธศาสนิกชนชายหญิงทั้งหลาย สมควรเคารพสักการบูชากราบไหว้ด้วยความเลื่อมใสศรัทธา เพราะว่าพระสงฆ์เป็นผู้ประพฤติดี ประพฤติซื่อตรง ประพฤติเพื่อให้ออกไปจากทุกข์ประพฤติถูกต้องอย่างดียิ่ง และเป็นบุญเขตเนื้อนาบุญอย่างยอดเยี่ยมของชาวโลก

         พระสงฆ์เป็นผู้รักษาพระพุทธศาสนาไว้ ด้วยการทรงเพศบรรพชิต และศึกษาเล่าเรียนทรงจําพระศาสนธรรมคำสั่งสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าไว้มิให้เสื่อมสูญ

         พระสงฆ์เป็นผู้นําเอาพระศาสนธรรมนั้นมาเทศนาชี้แจงอบรมสั่งสอนชาวพุทธให้ทราบว่า สิ่งใดดี สิ่งใดชั่ว สิ่งใดควรทํา สิ่งใดไม่ควรทํา

         พระสงฆ์เป็นผู้แนะนําพร่ำสอนชาวพุทธ ให้เลิกละความชั่วและชักจูงชาวพุทธให้เกิดความยินดีพอใจในการทําความดี

         พระสงฆ์เป็นสักขีพยานเป็นตัวอย่างแห่งความประพฤติดีปฏิบัติชอบ ตามพระศาสนธรรมคําสั่งสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าอีกด้วย


การเตรียมตัวเบื้องต้น
         เพราะพระสงฆ์ดํารงอยู่ในฐานะเป็นปูชนียบุคคลดังกล่าวแล้ว ฉะนั้น ชาวพุทธชายหญิงทั้งหลายผู้ประสงค์จะไปหาพระสงฆ์ที่วัด พึงสังวรระวังอยู่เสมอว่าเราไปหาท่านที่ควรเคารพบูชา นิยมรักษากิริยามารยาททางกาย ทางวาจาตลอดถึงจิตใจให้เรียบร้อย อันแสดงออกถึงความมีศรัทธาเลื่อมใสเป็นอย่างดียิ่ง

         ถ้าบุคคลผู้ไปหาพระสงฆ์นั้นเพื่อประสงค์จะขออาราธนานิมนต์ท่านไปประกอบพิธีงานมงคลหรืองานอวมงคลก็ตาม นิยมมีเครื่องสักการบูชา เช่น ดอกไม้ธูปเทียน เป็นต้น ใส่พานนําไปถวาย เพื่อเป็นเครื่องแสดงความเคารพบูชาท่านด้วย ทั้งนี้ เพื่อรักษาประเพณีอันดีงามของมหาอุบาสกและมหาอุบาสิกา เช่นอนาถบิณฑิกเศรษฐีและนางวิสาขามหาอุบาสิกา ได้ประพฤติเป็นตัวอย่าง กล่าวคือ

         เมื่อไปเฝ้าพระพุทธเจ้าเวลาเช้าก่อนเที่ยงวัน ก็นิยมนําภัตตาหารคาวหวานไปถวายพระพุทธเจ้าและพระภิกษุสงฆ์พุทธสาวก

         เมื่อไปเฝ้าพระพุทธเจ้าเวลาบ่ายหลังจากเที่ยงวันไปแล้วก็นิยมนําเภสัช ๕ มีเนยใส เนยข้น นํ้ามัน นํ้าผึ้ง นํ้าอ้อย เป็นต้น ไปถวายพระพุทธเจ้าและพระภิกษุสงฆ์พุทธสาวกเป็นประจําตลอดมา

         ชาวพุทธชายหญิงผู้จะไปหาพระสงฆ์ที่วัดนั้น นิยมแต่งกายสุภาพเรียบร้อย ไม่นิยมแต่งกายด้วยเครี่องอาภรณ์สีฉูดฉาดบาดตาไม่นิยมนุ่งน้อยห่มน้อย หรีอเปลือยหน้าเปลือยหลัง ชะเวิกชะวาก เป็นต้น


วิธีปฏิบัติขณะถึงที่อยู่ของพระสงฆ์
         ก่อนจะเช้าพบท่าน นิยมไต่ถามพระภิกษุสามเณร หรือศิษย์วัดผู้อยู่ใกล้เคียงว่า ท่านอยู่หรือไม่อยู่ ท่านว่างหรือไม่ว่างท่านกําลังทําอะไรอยู่ สมควรจะเข้าพบท่านได้หรือไม่ และนิยมแจ้งความจํานงขออนุญาตเข้าพบท่านก่อน เมื่อได้รับอนุญาตให้เข้าพบได้ จึงเข้าพบท่าน

         ถ้าไม่พบผู้โตที่จะพอไต่ถามได้ นิยมรอคอยดูจังหวะที่สมควร และก่อนที่จะเช้าพบท่าน ขณะท่านอยู่ภายในห้อง นิยมกระแอมหรือไอ หรือเคาะประตูให้เสียงก่อน เพื่อให้ท่านได้ทราบล่วงหน้า เมื่อท่านอนุญาตแล้วจึงนิยมเปิดประตูเข้าไป (เฉพาะชาย) ส่วนหญิงไม่นิยมเข้าไปหาพระสงฆ์ในห้องเด็ดขาด

         เมื่อท่านนั่งเรียบร้อยแล้ว ผู้ไปหานิยมนั่งคุกเช่า กราบแบบเบญจางคประดิษฐ์ (ชาย กราบแบบชาย หญิง กราบแบบหญิง ดังกล่าวแล้วในระเบียบปฏิบัติการกราบข้างต้นนั้น) ๓ ครั้ง

         เมื่อกราบเสร็จแล้ว นิยมนั่งพับเพียบ ไม่นิยมนั่งบนอาสนะเสมอกับพระสงฆ์ เช่น นั่งบนพรมหรือเสื่อผืนเดียวกันหรือนั่งเก้าอี้เสมอกับพระสงฆ์ เป็นต้น

         กิริยาอาการที่นั่งพับเพียบนั้น นิยมนั่งพับเพียบแบบเก็บเท้าดังกล่าวแล้ว (ในระเบียบปฏิบัติการนั่งพับเพียบข้างต้น) เฉพาะสตรีเพศ นิยมสังวรระวังเครื่องนุ่งห่ม โดยปกปิดอวัยวะที่ควรปกปิดให้เรียบร้อย

          ขณะที่พระสงฆ์อยู่ชั้นล่าง คฤหัสถ์ชายหญิงไม่นิยมขึ้นไปชั้นบนของกุฏิ และไม่นิยมเข้าไปภายในห้องส่วนตัวของท่าน


วิธีปฏิบัติขณะสนทนากับพระสงฆ์
         ถ้าพระภิกษุสงฆ์รูปนั้น เป็นพระเถระผู้ใหญ่ นิยมประณมมือพูดกับท่านทุกครั้งที่กราบเรียนท่านและรับคําพูดของท่าน

         ขณะสนทนาอยู่กับพระสงฆ์นั้น ไม่นิยมพูดล้อเล่นกับท่าน ไม่นิยมพูดคําหยาบโลนกับท่าน ไม่นิยมนําเอาเรื่องส่วนดัวไปเล่าให้ท่านฟัง ไม่นิยมแสดงอาการยกตนดีเสมอท่านคล้ายเพื่อนเล่น หรือยกตนสูงกว่าท่าน

         เฉพาะสตรีเพศทั้งหมด แม้จะเป็นญาติกับพระภิกษุสงฆ์รูปนั้นก็ตาม ไม่นิยมสนทนากับพระภิกษุสองต่อสองทั้งภายในห้องและภายนอกห้อง ทั้งในที่ลับตาและในที่ลับหู เพราะผิดพระวินัยพุทธบัญญัต

         เมื่อเสร็จธุรกิจแล้ว นิยมรีบลาท่านกลับ ไม่ควรสนทนาอยู่นานเกินควร เพราะเป็นการรบกวนเวลาของท่าน

         เมื่อจะลาท่านกลับ นิยมนั้งคุกเข่า (ตามเพศ) กราบท่านด้วยเบญจางคประติษฐ์ ๓ ครั้ง แล้วเดินเข่าออกไป