คนดี ถ้อยคำดี

วันที่ 12 กย. พ.ศ.2553

sp530912.jpg

ชเวน ภทฺรํ ชานนฺติ พลิพทฺธญจ วาหิเย
โทเหน เธนํ ชานนฺติ ภาสมานญฺจ ปณฺฑิตํ ฯ

ม้าดี รู้ได้ด้วยฝีเท้า โคถึก (โคหนุ่ม) รู้ได้ในคราวลากเข็น
แม่โคนม รู้ได้ในคราวรีดนม บัณฑิตแท้รู้ได้เมื่อเจรจา

(สัมภวชาดก ขุ.ชา. ๒๗/๕๐๒)

 

ม้าแม้จะมีสายพันธุ์ดี มีลักษณะดี

แต่ถ้ามีฝีเท้าไม่ดี ก็ไม่นับเป็นยอดม้า

ม้าดีรู้ได้ด้วยฝีเท้า

 

ในทำนองเดียวกัน

ยอดโค รู้ได้ด้วยการลากเข็น

ยอดโคนม รู้ได้ด้วยการให้น้ำนม

 

ส่วนบัณฑิต รู้ได้ด้วยการเจรจา

บัณฑิตย่อมไม่ติเตียนคนที่ควรสรรเสริญ

และไม่สรรเสริญคนที่ควรติ

 

บัณฑิตย่อมกล่าววาจาไม่เป็นเหตุให้ตนเดือดร้อน

และไม่เป็นเหตุเบียดเบียนผู้อื่น

บัณฑิตย่อมกล่าววาจาได้ถูกกาล

เป็นคำจริง สุภาพ อ่อนหวาน มีประโยชน์

และพูดด้วยจิตเมตตา

 

บัณฑิตย่อมเจรจาแล้วเย็น

เย็นเขาเย็นเรา เย็นด้วยกระแสแห่งความปรารถนาดี

ดำรงอรรถ ดำรงธรรม

คำของบัณฑิตเมื่อปฏิบัติตามแล้ว

มีแต่ความเจริญรุ่งเรืองอย่างเดียว ไม่มีตกต่ำเลย



 

ขอขอบคุณ หนังสือ ส่องธรรม ล้ำภาษิต เล่ม ๒
สงวนลิขสิทธิ์ตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ. ๒๕๓๗
ห้ามนำไปใช้ประโยชน์ทางการค้าหรือหากำไร ผู้ฝ่าฝืนมีความผิดและต้องรับโทษตามกฎหมาย