พระอาจารย์:
ทำดีแล้ว แต่ทำไมไม่ได้รับการให้เกียรติ คือคำถามลึกที่กระทบใจคนจำนวนมาก ทั้งที่เราตั้งใจดี ทำดี พยายามเป็นคนดีอย่างเต็มที่ แต่กลับไม่ถูกให้เกียรติ ไม่ถูกเคารพ ไม่ถูกเข้าใจ และไม่ถูกยอมรับ ราวกับว่าความดีของเรากลายเป็นสิ่งที่ถูกมองข้าม เรื่องนี้ไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะเมื่อคนดีทำดีแล้วเจ็บ คนดีจะเริ่มเหนื่อย ท้อ และบางคนถึงขั้นเลิกอยากทำดีไปเลย
ในทางธรรม พระพุทธเจ้าทรงสอนว่า ความดีไม่ได้วัดกันที่เจตนาอย่างเดียว แต่ต้องวัดที่ผลและผลกระทบ เพราะกรรมไม่ใช่แค่สิ่งที่เราคิด แต่รวมถึงสิ่งที่เราทำและสิ่งที่คนอื่นได้รับด้วย ดังนั้นวันนี้จึงอยากชวนทุกคนค่อย ๆ ใช้เวลา กลับมาลองตรองตัวเองอย่างซื่อตรง เพราะบางทีคำตอบอาจไม่ได้อยู่ที่คนอื่น ไม่ได้อยู่ที่สังคม หรือโชคชะตา แต่อยู่ที่โลกภายในของเราเอง
ขอเล่าเรื่องหนึ่งให้ฟัง กาลครั้งหนึ่งมีชายคนหนึ่งชื่อว่า “คุณเรย์” คุณเรย์เป็นคนดีตามแบบฉบับที่สังคมยกย่อง สุภาพ ยิ้มแย้ม มีวินัย ไม่ดื่มเหล้า ไม่สูบบุหรี่ ฟังธรรม ทำสมาธิ ตื่นมาทำความดีทุกวัน เป็นคนธรรมะธัมโมอย่างแท้จริง ใคร ๆ ก็พูดว่าเขาเป็นคนดี ดูดี และน่ายกย่อง
แต่สิ่งที่น่าแปลกคือ หน่วยงานที่คุณเรย์ดูแลกลับมีคนลาออกบ่อย บรรยากาศตึงเครียด และลึก ๆ แล้วคนจำนวนมากไม่ได้รู้สึกให้เกียรติเขาอย่างแท้จริง ทั้งที่เขาเป็นหัวหน้าและเป็นคนดีมาก เหตุผลไม่ได้อยู่ที่เขาไม่ดี แต่อยู่ที่ วิธีการเป็นคนดี ของเขา
คุณเรย์ชอบฟังธรรมและชอบเอาหลักธรรมไปใช้ แต่เขาไม่ได้เริ่มจากการขัดเกลาตัวเองก่อน กลับนำธรรมะไปใช้กับผู้อื่นเป็นหลัก เวลาลูกน้องมาปรึกษา เขาเก่งในการชี้ผิด บอกว่าตรงไหนไม่ถูก อะไรควรทำ อะไรไม่ควรทำ และมักใช้มาตรฐานของตัวเองไปตัดสินชีวิตคนอื่นโดยไม่รู้ตัว สิ่งนี้ในทางธรรมเรียกว่า ศีลที่ขาดเมตตา และปัญญาที่ขาดกรุณา
เขาเชื่อว่าตัวเองหวังดี แต่ผลที่เกิดขึ้นคือความอึดอัด ความกดดัน และความรู้สึกว่าตนเองไม่ดีพอ นี่คือ “คนดีที่น่าอึดอัด” ซึ่งในทางพุทธถือว่าเป็นความดีที่ยังปน อัตตา (ความถือตัว) อยู่ เมื่อความดีผสมอัตตา ความดีนั้นจะกลายเป็นเครื่องกดคนอื่นโดยไม่รู้ตัว
สิ่งที่น่ากลัวที่สุดคือ เมื่อคนดีเริ่มคิดว่าคนอื่นไม่ดีพอจะเข้าใจตน นั่นคือจุดที่ความดีเริ่มกลายเป็น มานะ และความถูกต้องกลายเป็น อำนาจ ซึ่งสวนทางกับหลักธรรมที่แท้จริง เพราะพระพุทธเจ้าตรัสว่า ความดีที่แท้ต้องมาพร้อม ความอ่อนน้อมและการไม่ยกตนข่มท่าน
ลองกลับมามองตัวเราเองอย่างตรงไปตรงมา เรากำลังเป็นคนดีที่ทำให้คนอื่นอึดอัดหรือไม่ เราเคยใช้ความดีเป็นข้ออ้างในการตัดสิน กด หรือทำให้คนอื่นรู้สึกต่ำกว่าหรือไม่โดยไม่รู้ตัวหรือไม่ เพราะหลายครั้งที่เราทำดีแล้วไม่ได้รับการให้เกียรติ อาจไม่ใช่เพราะคนอื่นไม่เห็นค่า แต่เป็นเพราะเราเผลอ ไม่ให้เกียรติผู้อื่นในขณะที่ทำดี
ในทางธรรม ความเคารพไม่ใช่สิ่งที่เรียกร้องได้ แต่เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นเองจากใจที่อ่อนโยน จำไว้ให้ดีว่า คนที่ถือดี จะทำให้ความดีกลายเป็นของราคาถูก แต่คนที่ทำดีโดยไม่ถือดี ทำดีด้วยเมตตา กรุณา และเคารพศักดิ์ศรีของผู้อื่น ความดีนั้นจะยังคงเป็นของมีค่า ทั้งต่อตนเองและต่อโลก
ก่อนจะถามว่า “ทำไมคนอื่นไม่ให้เกียรติเรา” ลองถามตัวเองก่อนว่า “เรากำลังให้เกียรติคนอื่นอยู่หรือไม่” เพราะการเคารพผู้อื่นได้ ต้องเริ่มจากการเข้าใจความหมายของคำว่าเคารพ และการเคารพคนอื่นได้อย่างแท้จริง ต้องเริ่มจากการเคารพตัวเองโดยไม่ยกตน ไม่กดผู้อื่น
ขอให้ทุกคนค่อย ๆ กลับไปสำรวจใจอย่างอ่อนโยนและมีสติ เพื่อให้ความดีของเรายังคงเป็นความดีที่งดงาม อบอุ่น และไม่ทำร้ายใครโดยไม่รู้ตัว
พระอาจารย์สัจจาธิโก
ฟังเพิ่มเติมได้ที่
https://www.youtube.com/live/ybrqpYOkPrc?si=jYjqOB1mMA6YUveG
