กัลยาณมิตรในอุดมคติของชาวโลก

วันที่ 06 พค. พ.ศ.2557

 

กัลยาณมิตรในอุดมคติของชาวโลก


       ใครๆ ก็ต้องการคบคนดี อยากได้กัลยาณมิตรมาคอยแนะนำสิ่งที่ดีๆ แก่ชีวิต มีเพื่อนก็อยากได้
เพื่อนแท้ มิตรแท้ ไม่ต้องการมิตรเทียม กัลยาณมิตรในอุดมคติคือ เป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศรัทธา ศีล สุตะ จาคะวิริยะ สติ สมาธิและปัญญา

 

       ดวงจันทร์ปราศจากมลทิน โคจรไปในอากาศ ย่อมสว่างกว่าหมู่ดาวทั้งปวงด้วยรัศมีฉันใด
บุคคลผู้สมบูรณ์ด้วยศีล มีศรัทธา ก็ย่อมรุ่งโรจน์กว่าผู้ตระหนี่ทั้งปวงในโลก ด้วยความเสียสละ ฉันนั้น

 

      เมฆที่ลอยไปตามอากาศ มีสายฟ้าปลาบแปลบ มีช่อตั้งร้อย ตกรดแผ่นดินเต็มที่ดอนและที่ลุ่ม
ฉันใดสาวกของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ผู้สมบูรณ์ด้วยทัสสนะ เป็นบัณฑิต ก็ฉันนั้น ย่อมข่มผู้ตระหนี่ได้ด้วย
ฐานะ 5 ประการ คือ อายุ วรรณะ สุข ยศ และเปี่ยมด้วยโภคะ ย่อมบันเทิงใจในสวรรค์ในปรโลกดังนี้ฯ1

 

       ในลักษณะกัลยาณมิตรนั้น บุคคลมีศรัทธาสมบัติ ย่อมเชื่อปัญญาตรัสรู้ของพระตถาคต เชื่อกรรมและผลแห่งกรรม คือเชื่อว่า ทานที่ให้แล้วมีผล การบูชามีผล การเซ่นสรวงมีผล ผลวิบากแห่งกรรม ที่ทำดี ทำชั่วมีจริง โลกนี้มีจริง โลกหน้ามีจริง มารดาบิดามีคุณจริงสัตว์ผู้เกิดผุดขึ้นมีจริง สมณพราหมณ์ ผู้ดำเนินชอบปฏิบัติชอบ ซึ่งกระทำโลกนี้และโลกหน้าให้แจ้งด้วยปัญญาอันยิ่งเอง แล้วสอนผู้อื่นให้รู้แจ้ง มีอยู่ในโลกมหาชนย่อมต้องการคบหาผู้มีปัญญาที่สามารถเตือนตนเองและผู้อื่นได้

 

       มีศีลสมบัติ ผู้มีศีลย่อมเป็นที่รัก เป็นที่พอใจ เป็นที่เคารพสรรเสริญ เป็นผู้โจทก์ท้วง เป็นผู้ติเตียนบาปอดทนต่อถ้อยคำของเพื่อนพรหมจารีทั้งหลาย

 

      ดูก่อนคหบดีทั้งหลาย อานิสงส์แห่งศีลสมบัติของคนมีศีลมี 5 ประการ คือ ดูก่อนคหบดีทั้งหลาย
คนมีศีล ถึงพร้อมด้วยศีลในโลกนี้ ย่อมได้กองโภคทรัพย์ใหญ่หลวง เพราะเหตุแห่งความไม่ประมาท
นี้เป็นอานิสงส์ข้อที่ 1 แห่งศีลสมบัติ ของคนมีศีล

 

      ดูก่อนคหบดีทั้งหลาย อนึ่ง อานิสงส์ข้ออื่นยังมีอีก ชื่อเสียงอันดีงามของคนมีศีล ถึงพร้อมด้วยศีล
ย่อมเฟื่องฟุ้งไป นี้เป็นอานิสงส์ข้อที่ 2 แห่งศีลสมบัติ ของคนมีศีล

 

      ดูก่อนคหบดีทั้งหลาย อนึ่ง อานิสงส์ข้ออื่นยังมีอีก คนมีศีลถึงพร้อมด้วยศีล เข้าไปหาบริษัทใดๆ
เช่น ขัตติยบริษัท พราหมณบริษัท คหบดีบริษัท สมณบริษัท ย่อมเป็นผู้แกล้วกล้า ไม่ขวยเขินเข้าไปหา
บริษัทนั้นๆ นี้เป็นอานิสงส์ข้อที่ 3 แห่งศีลสมบัติ ของคนมีศีล

 

      ดูก่อนคหบดีทั้งหลาย อนึ่ง อานิสงส์ข้ออื่นยังมีอีก คนมีศีลถึงพร้อมด้วยศีล ย่อมไม่หลงทำกาละ
นี้เป็นอานิสงส์ข้อที่ 4 แห่งศีลสมบัติ ของคนมีศีล

 

       ดูก่อนคหบดีทั้งหลาย อนึ่ง อานิสงส์ข้ออื่นยังมีอีก คนมีศีลถึงพร้อมด้วยศีล เบื้องหน้าแต่ตายเพราะกายแตก ย่อมเข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ นี้เป็นอานิสงส์ข้อที่ 5 แห่งศีลสมบัติ ของคนมีศีล

 

       ดูก่อนคหบดีทั้งหลาย อานิสงส์แห่งศีลสมบัติ ของคนมีศีล มี 5 ประการ นี้แล2

 

       มีสุตสมบัติ ย่อมทำถ้อยคำอันลึกซึ้งให้ง่ายสามารถที่จะแนะนำในสิ่งที่ดี เหมือนหงายของที่คว่ำ
เปิดของที่ปิด บอกทางแก่คนหลงทาง และจุดประทีปในที่มืดด้วยประสงค์จะให้คนได้มองเห็นทาง
มีจาคสมบัติ แสดงว่าเป็นผู้ไม่โลภมากหรือเห็นแก่ได้ ไม่คดโกง เป็นคนมักน้อยสันโดษ ชอบสงัด
ไม่คลุกคลีด้วยหมู่

 

       มีวิริยสมบัติ เป็นผู้ริเริ่มความเพียร เพื่อปฏิบัติประโยชน์เกื้อกูลแก่สัตว์ทั้งหลาย
มีสติสมบัติ หมายถึง มีสติตั้งมั่น ไม่เป็นคนจิตใจโลเล
มีสมาธิสมบัติ เป็นผู้มีจิตไม่ฟุ้งซ่าน มีจิตเป็นสมาธิ
มีปัญญาสมบัติ มีปัญญาสามารถวินิจฉัยอรรถคดีต่างๆ ได้อย่างถูกต้องตรงไปตามความเป็นจริง1

 

        บุคคลผู้เป็นกัลยาณมิตร จึงเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยคติธรรมอันเป็นกุศลด้วยสติ รู้สิ่งที่มีประโยชน์
และไม่มีประโยชน์แห่งสัตว์ทั้งหลายตามเป็นจริงด้วยปัญญา เป็นผู้มีจิตแน่วแน่ในกุศลธรรมเหล่านั้น ด้วยสมาธิย่อมกีดกันสัตว์ทั้งหลายจากสิ่งที่ไม่เป็นประโยชน์แล้วชักนำเข้าไปในสิ่งที่เป็นประโยชน์ด้วยวิริยะ ดังนั้นท่านจึงกล่าวว่า บุคคลเป็นที่รัก เคารพ ยกย่อง เป็นผู้ว่ากล่าวผู้อดทนถ้อยคำ ผู้กระทำถ้อยคำอันลึกซึ้ง และไม่ชักนำในฐานะที่ไม่ควร

 

 

 

จากหนังสือ DOU

วิชา DF 101 การทำหน้าที่กัลยาณมิตรเบื้องต้น

กลุ่มวิชาการทำหน้าที่กัลยาณมิตร