ประเภทของกสิณ

วันที่ 23 กค. พ.ศ.2558

 

 

ประเภทของกสิณ

กสิณในพระพุทธศาสนาแบ่งออกเป็น 10 ประเภท คือ

1.ปฐวีกสิณ กสิณดิน

2.อาโปกสิณ กสิณน้ำ

3.เตโชกสิณ กสิณไฟ

4.วาโยกสิณ กสิณลม

5.นีลกสิณ กสิณสีเขียว

6.ปีตกสิณ กสิณสีเหลือง

7.โลหิตกสิณ กสิณสีแดง

8.โอทาตกสิณ กสิณสีขาว

9.อาโลกกสิณ กสิณแสงสว่าง , แสงไฟ

10.อากาสกสิณกสิณที่ว่าง , อากาศ

            กสิณ 4 ชนิดแรก เรียกว่า ภูตกสิณ เพราะสอดคล้องกับธาตุทั้ง 4 ที่เรียกว่า มหาภูตธาตุ คือ ดิน น้ำ ไฟ ลม กสิณ 4 ชนิดต่อมาเรียกว่า วรรณกสิณ เพราะเกี่ยวข้องกับสีทั้ง 4 คือ สีเขียว เหลือง แดง และขาว ส่วนกสิณที่เหลือ 2 ชนิด เกี่ยวข้องกับแสงสว่างและอากาศตามลำดับ ดังนั้น เราอาจแบ่งกสิณ 10 ชนิด ตามที่ปรากฏในคัมภีร์วิสุทธิมรรค เป็น 3 กลุ่ม คือ

กลุ่มที่ 1 ภูตกสิณ ได้แก่ ธาตุ 4 คือ ดิน น้ำ ไฟ ลม

กลุ่มที่ 2 วรรณกสิณ ได้แก่ สีต่างๆ คือ สีเขียว สีเหลือง สีแดง สีขาว

กลุ่มที่ 3 เสสกสิณ ได้แก่ แสงสว่างและอากาศ

 

การเจริญสมาธิโดยใช้กสิณเป็นหลักปฏิบัติ ท่านอธิบายไว้ว่าเป็นแบบปฏิบัติที่มีหลักการเป็นแผน มีการบรรลุพระนิพพานเป็นเป้าหมายสูงสุด ต่อไปนี้จะได้กล่าวถึงวิธีเจริญกสิณตามที่พบในอรรถกถาทั้งหลาย และวิธีปฏิบัติตามหลักปฏิบัติเพื่อให้เข้าถึงพระธรรมกาย

 

------------------------------------------------------------------------

จากหนังสือ DOUMD 306 สมาธิ 6

 สมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี