กิจเบื้องต้นก่อนเจริญกายคตาสติ

วันที่ 30 กค. พ.ศ.2558

 

 กิจเบื้องต้นก่อนเจริญกายคตาสติ

ผู้ที่จะเจริญกายคตาสติ ก่อนลงมือปฏิบัติต้องรู้กิจเบื้องต้นแห่งการปฏิบัติให้ดีเสียก่อน

กิจเบื้องต้นนั้นมีอยู่ 2 ประการใหญ่ๆ คือ

1.อุคคหโกสัลละ ความฉลาดในการศึกษา 7 อย่าง

2.มนสิการโกสัลละ ความฉลาดในการพิจารณา 10 อย่าง

 

 ความฉลาดในการศึกษา 7 อย่าง คือ

1.วจสา การสาธยายด้วยวาจา

2.มนสา การพิจารณาด้วยใจ

3.วัณณโต การพิจารณาโดยสีว่า อาการหรืออวัยวะนั้นๆ มีสีอะไร

4.สัณฐานโต การพิจารณาความเป็นรูปร่างสัณฐาน

5.ทิสโต การพิจารณาโดยทิศทางที่เกิด คือ เกิดอยู่ส่วนบนหรือส่วนล่างของร่างกาย

6.โอกาสโต การพิจารณาที่ตั้ง คือ ตั้งอยู่ในร่างกายส่วนใด

7.ปริจเฉทโต การพิจารณาโดยกำหนดขอบเขต เช่น เส้นผมกำหนดโดยเขตผมนั้นหยั่งลงในศีรษะ ประมาณเท่าความยาวของเมล็ดข้าวเปลือก และในรูที่เส้นผมงอกขึ้นมานั้น มีเพียงรูละหนึ่งเส้น เขตปลายผมคือสุดความยาว

 

 ความฉลาดในการพิจารณา 10 อย่าง

1.อนุปุพพโต การพิจารณาโดยลำดับ

2.นาติสีฆโต การพิจารณาโดยไม่รีบร้อนนัก

3.นาติสณิกโต การพิจารณาโดยไม่เฉื่อยช้านัก

4.วิกเขปปฏิพาหนโต การพิจารณาโดยบังคับจิตไม่ให้ซัดส่ายไปในที่อื่น

5.ปัณณัตติสมติกกมโต การพิจารณาโดยก้าวล่วงบัญญัติ

6.อนุปุพพมุญจนโต การพิจารณาโดยทิ้งโกฏฐาสะที่ไม่ปรากฏ โดยทิ้งสี สัณฐาน ที่เกิด ที่ตั้ง ขอบเขต ตามลำดับ

7.อัปปนาโต การพิจารณาโกฏฐาสะอย่างใดอย่างหนึ่งให้เข้าถึงอัปปนา

8.-10. ตโย จ สุตันตา การพิจารณาในพระสูตร 3 อย่าง คือ อธิจิตตสูตร สีติภาวสูตร และโพชฌังคโกสัลลสูตร

 

------------------------------------------------------------------------

 สมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี