พระอาจารย์ : มโนกรรมเป็นเหมือนกับการการหว่านเมล็ดลงไปในนา และการลงมือทำคือการเหยาะน้ำฝนตก คำถามคือถ้าฝนตกเฉยๆ โดยที่ไม่มีเมล็ด ต้นไม้จะโตได้ไหม ไม่มีวันโต ฉะนั้นเจตนาที่ไม่ดี มันเหมือนกับความรู้สึกครุ่นแค้น ที่แม้เราบอกเราจะไม่ทำ แต่มันฝังอยู่ในตัวเรา จนวันหนึ่งมันมีเหตุการณ์ที่ใกล้เคียงกัน เรื่องอื่นเรากลับลงมือทำ จะบอกว่ามโนกรรมเนี่ย ถ้าพูดจริงๆ เลย มันก็คือการที่ตัวเราได้วางรากเหง้าเอาไว้ เหมือนวาง blueprint อ่ะ เหมือนเรามีภาพในใจอ่ะ การที่เราคิดแต่ไม่ทำ แปลนก็ถูกสร้างเอาไว้ข้างใน แต่โลกในใจก็คือเดือดร้อนแล้ว มันบ่มเพาะนิสัยโดยที่ไม่รู้ตัว และมันบ่มเพาะบรรยากาศภายใน มันบ่มเพาะสเตจสภาวะภายใน
พระพุทธเจ้าก็จะพูดว่า นิยามชัดเจนที่สุดของกรรมไว้ว่า ดูก่อนภิกษุทั้งหลายเรากล่าวว่าเจตนานั่นแหละคือกรรม บุคคลเมื่อมีเจตนาแล้วย่อมกระทำ ความคิดจึงเป็นเหมือนรากเหง้า จิตที่แรงกล้ามีฤทธิ์ส่งผลทันทีโดยที่แม้ไม่มีการกระทำ เมื่อเรามองกลับมาหาเรื่องราวของตัวเองแล้วล่ะก็ หลวงพี่อยากให้เรากลับมาพิจารณาเท่านี้ว่า ใช่เวลาจะดูถูกว่าแค่คิดเองไม่เห็นเป็นไรเลย คำตอบคือใช่ก็ดีกว่าลงมือทำนั่นแหละ แต่อย่าคิดนะว่ามันไม่ถูกสั่งสมหรือสั่งสมฤทธิ์ลงไปในใจ การคุ้มครองสภาวะจิตการคุ้มครองใจตัวเองจึงเป็นเรื่องสำคัญ เราต้องฝึกสติเพื่อตรวจสอบแบบแปลนของเราในใจ ตั้งคำถามกับสถาปนิกหรือตัวเราเองคือโยนิโสมนสิการว่ามันเกิดอะไรขึ้นนะ แล้วรู้จักละคือวาง ไม่เก็บความคิดเอาไว้แม้ไม่ลงมือทำ การเก็บความคิดเอาไว้อะ ไม่ลงมือทำแต่คิดไม่ดีนะ แต่การยอมรับว่าคิดไม่ดีจริงๆ คือการเดินทางที่ถูกที่สุดครับ ยอมรับว่าคิดไม่ดีแล้ว แล้วค่อยๆ วางมันลง อารมณ์มันคลาย แล้วก็เริ่มรู้จักวางเมตตา แล้วก็เอาใหม่ อย่าคิดนะว่ามันไม่เกิดผล แต่มันเกิดผลนะ แล้วบางทีผลที่มันเกิด รุนแรง เลวร้ายอยู่ในใจเรา แล้วเราคนเดียวที่รู้ แล้วเราคิดว่ามันไม่เป็นไร แต่จริงๆ มันกำลังทำลายโลกในใจเรา โดยที่เราไม่ทันรู้ตัวเลยแม้แต่นิดเดียว
ความคิดมันมีพลังกว่าที่เราจะนึกถึงได้ อย่างพระเทวทัตแค้นพระพุทธเจ้าจนกระอักเลือดแล้วตายเลย แค้นอย่างเดียวเลยนะ จิตที่แรงกล้ามีฤทธิ์ส่งผลทันทีแม้ไม่มีการกระทำ ความคิดเป็นจุดเริ่มต้นทั้งหมดของความรุนแรงที่อยู่ในใจ แล้วประเด็นคือโลกทั้งใบมันอยู่ข้างในหรืออยู่ข้างนอก มันอยู่ข้างใน ฉะนั้นในความคิดเล็กๆ น้อยๆ อาจจะไม่ได้ส่งผลอะไรมหาศาล แต่เป็นการปลูกความรุนแรงไว้ข้างใน มโนกรรมอย่าดูเบาทีเดียวว่ามโนกรรมไม่รุนแรง วิธีการกําจัดมโนกรรมจริงๆ เลยคือการ "จับดี" คือเมื่อเรารู้ตัวแล้วว่าเราคิดไม่ดีอะ อย่างน้อยถ้าไม่ลงมือทำเนี่ยก็ดีมากๆ แล้ว แต่ว่าก็ให้ฝึกตัวเองให้สอนตัวเอง วิธีการคือการจับดีไปเรื่อยๆ จนเราดีใจที่ใจใสขึ้น คิดดีมากขึ้นครับ
พระอาจารย์สัจจาธิโก
ฟังเพิ่มเติมได้ที่
https://www.youtube.com/live/-I4k0XZ9dgA?si=-HmtItrs81M-Mlgl
