ณ กรุงพาราณสี มีคฤหาสน์ใหญ่ตั้งอยู่กลางเมืองเศรษฐีผู้มั่งคั่งอาศัยที่นั่นกับบุตรสาวคนเดียว หญิงงามผิวพรรณดี หน้าคม บาดใจแต่ความงามนั้น…กลับไม่อาจกลบสันดานของเธอได้เธอเป็นคน อารมณ์ร้อน ปากจัด มือไวบ่าวไพร่ไม่ว่าชายหญิง ล้วนเคยโดนนางด่า โดนนางตี จนต้องซ่อนแผลไว้ใต้ผ้าต่อหน้าก็ได้แต่ประนมมือยิ้มเจื่อน ๆลับหลังแทบอยากหนีทั้งเมืองพวกเขาตั้งฉายาให้นางว่า“นางตัวร้าย”
วันหนึ่ง นางพาบริวารไปเล่นน้ำแม่น้ำคงคาแสงแดดสะท้อนผิวน้ำเป็นประกายวับ ๆ จนใครก็อยากลงไปแช่ทุกอย่างดีงามจนถึงตอนเย็น…ท้องฟ้าเริ่มหม่นลมแรงจนใบไม้ปลิวว่อน กิ่งไม้สั่นไหวผิวน้ำสั่นเป็นระลอกบ่าวไพร่เห็นลางร้าย ต่างร้อง“ฝนมาแล้ว! วิ่ง ๆ ๆ !”แทนที่จะเรียกนายสาวขึ้น—กลับกระซิบกันอย่างสะใจ“ดีแล้ว! ให้หล่อนว่ายหนีฝนเองซะบ้าง!”
แล้วพวกเขาพากันวิ่งหาย…ปล่อยให้นางตัวร้ายอยู่ลำพังกลางแม่น้ำไม่นาน นางถูกกระแสน้ำแรงพัดไปไกลเกินกว่าจะแตะพื้นทั้งตะโกน ทั้งว่ายแต่เสียงถูกลมกลืนหายไปในความมืดโชคยังเข้าข้างอยู่บ้างเพราะนางว่ายน้ำแข็งจึงพยุงตัวรอดจากคลื่นเชี่ยวมาได้ถึง ครึ่งคืนร่างอ่อนล้าเรี่ยวแรงแทบหมดแต่ยังพยายามร้องขอความช่วยเหลือ
จนในที่สุด ก็ลอยมาถึงหน้าบรรณศาลา ของฤๅษีหนุ่มผู้หนึ่งไฟคบสว่างจ้าเมื่อฤๅษีหนุ่มออกมาดูท่านเห็นร่างหญิงเปียกปอน ลอยคออยู่กลางน้ำ มือเกาะหญ้าแทบไม่ไหว“ทำใจดี ๆ ไว้! เดี๋ยวข้าลงไปช่วย!”เขาเสียบคบหญ้าไว้ แล้วกระโจนลงน้ำประคองเธอขึ้นฝั่งอย่างทะนุถนอมร่างเธอสั่นเทาเหมือนลูกนกตกน้ำผมพันหน้า เสื้อผ้าแทบไม่มีติดกาย
ฤๅษีรีบนำผ้าให้นางห่มสุมไฟให้ไออุ่นเอาผลไม้มาให้นางกินจนอิ่มฤๅษีหนุ่ม “คืนนี้ เธอนอนในศาลานะฉันจะนอนข้างนอก จะได้ไม่มีใครตำหนิเราได้” นางมองเขาเต็มตา—ผู้ชายที่จิตใจดี ซื่อสุจริต แบบที่เธอไม่เคยเห็นมาก่อนก่อนเดินเข้าไปในศาลาอย่างว่าง่ายหลายวันผ่านไปฤๅษีดูแลนางเหมือนพี่ชายแต่ในใจนางเริ่มคิดบางอย่าง…นางคิดในใจ “ผู้ชายอะไร อยู่กลางป่าเฉย ๆ ได้ตั้งหลายวันถ้าทนแดดทนน้ำค้างได้ ขอดูหน่อยเถอะ…ว่าจะทนผู้หญิงอย่างฉันได้นานแค่ไหน”
และนั่นแหละไฟเล่ห์เสน่ห์เริ่มจุดขึ้นนางเข้าหาด้วยคำหวานแตะมือแตะแขนแตะไหล่ยิ้มอ่อนราวน้ำผึ้งหลอมใจฤๅษีที่มีวิชาเหาะเหินเดินอากาศได้ ยังแพ้พ่ายเขาหลงรักนางเต็มหัวใจและรับนางเป็นภรรยาแต่นางตัวร้าย…ทำใจอยู่ป่าไม่ได้ “ท่านเป็นบัณฑิต มีความรู้มากมายอยู่ป่าทำไมให้ลำบากไปอยู่ในเมืองสิ จะได้ใช้วิชาช่วยคน”
ฤๅษีก็หลงเชื่อทั้งคู่จึงสร้างกระท่อมในหมู่บ้านชายแดนชายหนุ่มขายเปรียงสอนธรรมให้ชาวบ้านจนผู้คนเรียกเขาว่า“ตักกบัณฑิต”วันหนึ่ง กลุ่มโจรป่าบุกหมู่บ้านปล้นทุกอย่างบังคับให้ชาวบ้านหาบของส่งให้ถึงป่าเมื่อปล่อยชาวบ้านกลับหัวหน้าโจรหันไปเห็นนางตัวร้ายหยุดทันที เหมือนถูกมนต์สะกด
“นางนั่น… หยุด!”เขาเดินมาเชยคางนาง มองด้วยสายตาหิวกระหาย“เจ้าจะเป็นเมียข้า”และนางก็ถูกพาตัวไปพร้อมการดูแลอย่างดี ดีจนเธอไม่อยากกลับไปหาตักกบัณฑิตอีกแต่นางรู้ ตักกบัณฑิตต้องมาชิงนางกลับเขาฉลาดและเก่งขนาดนั้นดังนั้น เธอจึงคิดฆ่าเขาซะก่อนที่เขาจะทำให้ชีวิตเธอวุ่นวายนางลวงส่งข่าวให้เขามาช่วยทำทีเป็นน่าสงสารเมื่อเขาแอบมาถึงนางพาเขาไปซ่อนในยุ้งข้าว“เดี๋ยวค่ำ ๆ เราหนีไปด้วยกันนะคะ”
แต่จริง ๆ แล้วทันทีที่เธอเดินเข้าพบนายโจรเธอแจ้งว่ามี “ศัตรู” แอบซ่อนอยู่ในยุ้งโจรคว้าดาบตรงไปทันทีลากตักกบัณฑิตออกมาซ้อมจนเลือดไหลเฆี่ยนไม่ยั้งแต่ตักกบัณฑิตไม่ร้องสักคำมีแต่คำ 4 คำที่พูดซ้ำ ๆ“ขี้โกรธ – อกตัญญู – ชอบส่อเสียด – ประทุษร้ายมิตร”โจรฟังแล้วงงแต่ยังไม่สนจนเมาแล้วหลับไปรุ่งเช้า ตักกบัณฑิตยังพูด 4 คำนั้นอีกโจรจึงหยุด และถามความจริง
พอรู้ว่านางทรยศชายผู้เคยช่วยชีวิตตัวเองเขาขนลุกวาบ“นางคนนี้…เลวเกินมนุษย์จริง ๆถ้าทำกับบัณฑิตได้ก็ทำกับข้าได้เหมือนกัน”โจรจึงหลอกนางให้ไปที่หน้าบ้านทำทีเหมือนจะฆ่าตักกบัณฑิตแล้วสั่งให้นางจับมือเหยื่อไว้แน่น ๆเธอจับไว้คิดว่าอีกเดี๋ยวสามีเก่าจะตายต่อหน้าแต่ทันใดนั้นเอง ฉับ!
ดาบของโจรฟันนางจากไหล่ลงมาร่างหล่นลงพื้น ไม่มีโอกาสร้องแม้แต่เสียงเดียวโจรกล่าวเสียงเย็น“หญิงเช่นนี้ ไม่ควรมีลมหายใจอยู่ให้หนักแผ่นดิน”เขาช่วยบัณฑิตอย่างดีเยียวยาแผลขอขมารับคำสั่งสอนตักกบัณฑิตให้อภัยทั้งหมดสอนให้รู้ผิดชอบชั่วดีจนโจรเปลี่ยนใจอย่างแท้จริงเมื่อบัณฑิตจะออกเดินทางเข้าป่าไปบวชเป็นฤๅษีอีกครั้งโจรเอ่ยขึ้นเบา ๆ“ไปด้วยกันนะ ข้าไม่อยากทำชั่วแล้ว”ทั้งสองจึงละโลกฆ่าฟันเดินเข้าป่า บวชเป็นฤๅษีบำเพ็ญเพียรจนสำเร็จอภิญญาและไปเกิดในพรหมโลกในที่สุด
ผู้ที่คิดทำร้ายผู้อื่น สุดท้าย มักตายเพราะเล่ห์ของตนเองผู้หญิงใช้อุบายฆ่าผู้อื่นสุดท้าย ถูกฆ่าเพราะอุบายของตัวเองกรรมบางทีมาไวกว่าเสียงลมพัด
