การเจริญสมาธิตามหลักอิทธิบาท 4

วันที่ 14 กค. พ.ศ.2558

การเจริญสมาธิตามหลักอิทธิบาท 4

คือ

1.สมาธิที่เกิดจากฉันทะ

2.สมาธิที่เกิดจากวิริยะ

3.สมาธิที่เกิดจากจิตตะ

4 สมาธิที่เกิดจากวิมังสา

 

สมาธิทั้ง 4 ประการนี้มีความแตกต่างกันดังที่กล่าวไว้ในคัมภีร์วิภังค์ว่า

“    ถ้าภิกษุผู้ยึดความพอใจเป็นใหญ่ ได้บรรลุสมาธิคือบรรลุความมีสภาพเป็นหนึ่งแห่งจิต สมาธินี้เรียกว่า ฉันทสมาธิ ถ้าภิกษุผู้ยึดความเพียรเป็นใหญ่ได้ บรรลุสมาธิ คือ บรรลุความมีสภาพเป็นหนึ่งแห่งจิต สมาธินี้เรียกว่า วิริยสมาธิ ถ้าภิกษุผู้ยึดจิตเป็นใหญ่ได้บรรลุสมาธิคือ บรรลุความมีสภาพเป็นหนึ่งแห่งจิต สมาธินี้เรียกว่า จิตตสมาธิ ถ้าภิกษุผู้ยึดการสอบสอนเป็นใหญ่ได้บรรลุสมาธิ คือ บรรลุความมีสภาพเป็นหนึ่งแห่งจิต สมาธินี้เรียกว่า วิมังสาสมาธิ”22)

 

            อิทธิบาทเป็นสิ่งที่ต้องใช้พร้อมๆ กันเพื่อทำให้สมาธิเกิดขึ้น แต่สมาธิทั้ง 4 ประเภท ที่แบ่งตาม อิทธิบาทนี้ ก็เพื่อจำแนกให้เห็นความเด่นของธรรมแต่ละข้อ

 

 

------------------------------------------------------------------------

22) อภิธรรมปิฎก วิภังค์, มก. เล่มที่ 78 หน้า 198-204.

จากหนังสือ DOUMD 305  สมาธิ 5

หลักสมถวิปัสสนากัมมัฏฐาน