ประเภทของธาตุ 18 แบ่งตามลักษณะอาการ

วันที่ 17 สค. พ.ศ.2558

 

ประเภทของธาตุ 18 แบ่งตามลักษณะอาการ

เมื่อจัดธาตุทั้ง 18 แบ่งเป็นพวกใหญ่ๆ ตามลักษณะอาการ แบ่งออกเป็น 3 พวก คือ

  • 1.ธาตุกระทบ 6 ธาตุ
  • 2.ธาตุรับ 6 ธาตุ
  • 3.ธาตุรู้ 6 ธาตุ

 

ธาตุกระทบ 6 ธาตุ ได้แก่

1.รูปธาตุ คือ สีต่างๆ

2.สัททธาตุ คือ เสียงต่างๆ

3.คันธธาตุ คือ กลิ่นต่างๆ

4.รสธาตุ คือ รสต่างๆ

5.โผฏฐัพพธาตุ คือ เครื่องกระทบกายต่างๆ

6.ธัมมธาตุ คือ เครื่องกระทบใจต่างๆ

 

ธาตุรับ 6 ธาตุ ได้แก่

1.จักขุธาตุ คือ ประสาทตา

2.โสตธาตุ คือ ประสาทหู

3.ฆานธาตุ คือ ประสาทจมูก

4.ชิวหาธาตุ คือ ประสาทลิ้น

5.กายธาตุ คือ ประสาทกาย

6.มโนธาตุ คือ ใจที่รับอารมณ์และพิจารณาอารมณ์ทวารทั้ง 5

 

ธาตุรู้ 6 ธาตุ ได้แก่

1.จักขุวิญญาณธาตุ คือ ธาตุที่เห็นรูป

2.โสตวิญญาณธาตุ คือ ธาตุที่ได้ยินเสียง

3.ฆานวิญญาณธาตุ คือ ธาตุที่รู้กลิ่น

4.ชิวหาวิญญาณธาตุ คือ ธาตุที่รู้รส

5.กายวิญญาณธาตุ คือ ธาตุที่รู้กายสัมผัส

6.มโนวิญญาณธาตุ คือ ธาตุที่รู้ความรู้สึกนึกคิด

------------------------------------------------------------

MD 408 สมาธิ 8: วิปัสสนากัมมัฏฐาน