วิธีแผ่มุทิตา 3 อย่าง

วันที่ 06 สค. พ.ศ.2558

 

 วิธีแผ่มุทิตา 3 อย่าง

            ผู้ที่บรรลุถึงขั้นอัปปนาสมาธิหรือมุทิตาสีมสัมเภทดีแล้ว จึงใช้วิธีแผ่มุทิตาตามแบบ บริกรรมท่องจำโดยรวม การแผ่มุทิตาทั่วไปแบบนี้ เป็นการแผ่ให้แก่สรรพสัตว์ทั้งหลาย 12 จำพวก ได้แก่ แผ่ทั่วไปโดยไม่เจาะจงบุคคลที่เรียกว่า อโนทิโสผรณา 5 จำพวก การแผ่โดยเจาะจงบุคคลที่เรียกว่า โอทิโสผรณา 7 จำพวก และการแผ่มุทิตาไปในทิศทั้ง 10 ที่เรียกว่า ทิโสผรณา ซึ่งมีวิธีในการแผ่มุทิตาดังนี้ คือ

1.อโนทิโสผรณา เป็นการแผ่ทั่วไปโดยไม่เจาะจงบุคคล 5 จำพวก คือ

ก.สพฺเพ สตฺตา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอสัตว์ทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

ข.สพฺเพ ปาณา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอสัตว์ที่มีชีวิตทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

ค.สพฺเพ ภูตา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอสัตว์ที่ปรากฏชัดทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

ง.สพฺเพ ปุคฺคลา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอบุคคลทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

จ.สพฺเพ อตฺตภาวปริยาปนฺนา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอสัตว์ที่มีอัตภาพทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

 

2.โอทิโสผรณา เป็นการแผ่ไปโดยเจาะจงประเภทบุคคล 7 จำพวก คือ

ก.สพฺพา อิตฺถิโย ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอหญิงทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

ข.สพฺเพ ปุริสา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอชายทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

ค.สพฺเพ อริยา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอพระอริยบุคคลทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

ง.สพฺเพ อนริยา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอผู้ไม่ใช่พระอริยบุคคลทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

จ.สพฺเพ เทวา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอเทวดาทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

ฉ.สพฺเพ มนุสฺสา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอมนุษย์ทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

ช.สพฺเพ วินิปาติกา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขออบายสัตว์ทั้งหลายจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

 

3.ทิโสผรณา เป็นการแผ่ให้แก่สัตว์ทั่วไปทั้ง 10 ทิศ

            วิธีแผ่มุทิตาไปในทิศนั้น คือ ยกเอาอโนทิโสบุคคล 5 จำพวก โอทิโสบุคคล 7 จำพวก รวมเป็นบุคคล 12 จำพวก ไปตั้งไว้ในทิศทั้ง 10 แล้วแผ่มุทิตาไปในบุคคล 12 จำพวกที่อยู่ในทิศทั้ง 10 นั้น จึงเรียกว่าการแผ่ให้แก่สัตว์ทั้ง 10 ทิศ

คำแผ่มุทิตาโดยทิศในบุคคลจำพวกที่ 1 มีคำสำหรับแผ่ ดังต่อไปนี้

1.สพฺเพ ปุรตฺถิมาย ทิสาย สตฺตา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันออกจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

2.สพฺเพ ปจฺฉิมาย ทิสาย สตฺตา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันตกจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

3.สพฺเพ อุตฺตราย ทิสาย สตฺตา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศเหนือจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

4.สพฺเพ ทกฺขิณาย ทิสาย สตฺตา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศใต้จงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

5.สพฺเพ ปุรตฺถิมาย อนุทิสาย สตฺตา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันออกเฉียงใต้จงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้ แล้วเลย

6.สพฺเพ ปจฺฉิมาย อนุทิสาย สตฺตา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันตกเฉียงเหนือจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ ได้แล้วเลย

7.สพฺเพ อุตฺตราย อนุทิสาย สตฺตา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันออกเฉียงเหนือจงอย่าได้พลัดพรากจาก สมบัติที่ได้แล้วเลย

8.สพฺเพ ทกฺขิณาย อนุทิสาย สตฺตา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศตะวันตกเฉียงใต้จงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติ ที่ได้แล้วเลย

9.สพฺเพ เหฏฺŸิมาย ทิสาย สตฺตา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศเบื้องล่างจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

10.สพฺเพ อุปริมาย ทิสาย สตฺตา ยถาลทฺธสมฺปตฺติโต มา วิคจฺฉตุ

ขอสัตว์ทั้งหลายในทิศเบื้องบนจงอย่าได้พลัดพรากจากสมบัติที่ได้แล้วเลย

 

            ส่วนการแผ่มุทิตาไปในทิศทั้ง 10 ในบุคคลอีก 11 จำพวกตั้งแต่จำพวกที่ 2 คือ สพฺเพ ปาณา สัตว์ที่มีชีวิตทั้งหลาย ถึงจำพวกที่ 12 สพฺเพ วินิปาติกา อบายสัตว์ทั้งหลายนั้น ให้ผู้ปฏิบัตินำมาประกอบในทำนองเดียวกับบุคคลที่ 1 ต่างแต่ต้องยกเอาบุคคลนั้นๆ มาประกอบแทนตรงกับคำว่า สตฺตา ซึ่งตรงกับคำว่า สัตว์ ในภาษาไทย ซึ่งผู้ปฏิบัติสามารถประกอบได้เองโดยไม่ยาก จึงไม่ได้ยกมาอย่างเต็มรูปแบบในที่นี้

 

----------------------------------------------------------------------------

MD 407 สมาธิ 7: สมถกัมมัฏฐาน 40 วิธี